Mae Sefydliad Jac Lewis wedi cefnogi dros 900 o unigolion sydd wedi wynebu profedigaeth neu eu heffeithio gan hunanladdiad yng Nghymru ers 2021.
Mae ein Gwasanaeth Cymorth Profedigaeth Drwy Hunanladdiad Cymru yn cael ei lywio gan Safonau’r Gwasanaeth Profedigaeth ac mae wedi rhoi cyfoeth o brofiad a gwybodaeth i ni wrth gefnogi’r rhai sydd wedi wynebu profedigaeth drwy hunanladdiad.
Mae darparu’r gwasanaethau hyn wedi datblygu gwybodaeth a dealltwriaeth Sefydliad Jac Lewis o’r hyn sydd ei angen ar bobl sydd wedi’u heffeithio gan hunanladdiad ac mae hyn wedi cyfrannu at y ffordd rydyn ni wedi datblygu’r gwasanaeth Cynghori a Chyswllt Cenedlaethol. Mae’r gwasanaethau rydyn ni’n eu darparu yn cael eu harwain gan bobl ac yn seiliedig ar werthoedd. Gofynnir i unigolion sy’n cael eu cyfeirio at y gwasanaeth am adborth ar y gwasanaethau y maen nhw wedi’u defnyddio i lywio datblygiad a darpariaeth gwasanaethau.
Cyfarfod â’r Tîm
Mae gan Sefydliad Jac Lewis dîm o therapyddion seicolegol sydd â phrofiad o weithio gyda’r rhai y mae hunanladdiad wedi effeithio arnyn nhw ac mae’n cynnwys therapyddion chwarae, therapyddion plant a phobl ifanc, therapyddion teulu, cwnselwyr, therapyddion ymddygiad gwybyddol a therapyddion EMDR.
Mae gan bob therapydd gymwysterau llawn, gwiriad gan y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd ac mae’n derbyn goruchwyliaeth glinigol fisol.
Clement Williams
National Advisory & Liaison Service Co-ordinator
Rwyf wedi gweithio yn y trydydd sector ers dros 6 blynedd mewn amrywiaeth eang o rolau, yn amrywio o gefnogaeth iechyd meddwl i gefnogaeth arbenigol i’r rhai sydd wedi profi profedigaeth oherwydd hunanladdiad.
Ar ôl darparu cefnogaeth arbenigol i’r rhai sydd wedi profi profedigaeth oherwydd hunanladdiad yn Lloegr am dros 3 blynedd, fe helpais greu gwasanaeth ôl-ymateb yn cynnig cefnogaeth emosiynol ac ymarferol. Yna ymunais â NALS ym mis Mawrth 2025.
Rwy’n dod ag amrywiaeth o wybodaeth a phrofiad o gefnogi’r rhai sydd wedi profi profedigaeth oherwydd hunanladdiad. Rwy’n cydnabod anghenion y rhai sydd wedi eu gadael ar ôl, ac mae fy sgiliau yn fy ngalluogi i feithrin gwytnwch ac i greu mannau tosturiol ar gyfer iacháu a thyfu. Rwy’n dod ag arbenigedd penodol o ran yr heriau ymarferol y mae pobl yn eu hwynebu, megis delio â’r crwner, yr heddlu a materion ariannol yn dilyn marwolaeth.
Rwy’n ymdrechu i sicrhau bod pobl yn cael y cymorth sydd ei angen arnynt, mewn cyfnod pan all bywyd deimlo’n anodd iawn.
Deborah Owen
Gweinyddwr Gwasanaeth Cyswllt Ymgynghorol Cenedlaethol
Ymunais â thîm NALS o gefndir o fewn Gofal Sylfaenol y GIG, lle’r oeddwn yn ysgrifennydd ymarfer ar gyfer meddygfa yng Nghlwstwr Bae Abertawe.
Yn ystod fy 12 mlynedd yn y feddygfa, cefais fewnwelediad a phrofiad amhrisiadwy mewn prosesau a’r adnoddau sydd ar gael a’r anawsterau a all effeithio ar ddarparu gwasanaethau i’r rhai sydd angen cymorth.
Fy nod yw helpu i leddfu a chynhyrchu hygyrchedd a gwasanaeth dyfeisgar sydd ar gael ledled Cymru.
Hayley Smith
Swyddog y Gwasanaeth Cynghori a Chyswllt Cenedlaethol
Ymunais â Thîm NALS ym mis Mai 2026 ar ddechrau trydedd flwyddyn y gwasanaeth, a chefais fy ngwneud i deimlo’n groesawgar yn syth gan gydweithwyr ar draws y tîm. Rwy’n falch o fod yn rhan o wasanaeth sy’n darparu cymorth hanfodol i unigolion, teuluoedd a chymunedau yr effeithir arnynt gan hunanladdiad. Mae’r gwaith a wnawn yn ystyrlon ac yn hanfodol, gan helpu pobl i ymdopi â’r emosiynau cymhleth, yr heriau a’r realiti ymarferol a all ddod yn sgil marwolaeth drwy hunanladdiad.
Dwi’n dod â blynyddoedd o brofiad cwnsela i fy rôl, gan gynnwys cefnogi unigolion sydd wedi cael profedigaeth o ganlyniad i hunanladdiad. Fy nod yw darparu cymorth tosturiol, sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn, sy’n helpu pobl i deimlo eu bod yn cael eu clywed, eu deall a’u grymuso wrth iddynt deithio ar eu siwrnai alar.
Cyn dechrau yn y proffesiwn cwnsela, bûm yn gweithio am naw mlynedd fel Gweithiwr Cymorth gydag oedolion anabl a bregus, gan hyrwyddo annibyniaeth a chefnogi pobl o fewn eu cartrefi eu hunain. Yn 2017, gwneuthum y penderfyniad i ddychwelyd i addysg a dechreuais ddosbarthiau nos mewn coleg i baratoi ar gyfer astudio cwnsela ar lefel gradd. Ar ôl pum mlynedd o gydbwyso bywyd teuluol, gwaith ac astudio, graddiais yn 2024 fel Cwnselwr Pluraliaethol.
Ochr yn ochr â fy astudiaethau, gwirfoddolais gyda’r Samariaid am ddwy flynedd, gan ennill profiad gwerthfawr o ddarparu cymorth emosiynol i bobl sy’n profi trallod. Yn ystod fy hyfforddiant cwnsela, cwblheais leoliadau gyda Sefydliad Jac Lewis, lle datblygais brofiad o gefnogi rhai sydd wedi’u heffeithio gan brofedigaeth a galar. Ar ôl cymhwyso, sefydlais bractis preifat a pharheais â fy ngwaith gyda Sefydliad Jac Lewis, gan ddarparu cwnsela ar-lein i fyfyrwyr trwy Brifysgol Caerwysg hefyd.
Cyn ymuno â NALS, roeddwn eisoes yn ymwybodol o’r gwasanaeth a phwysigrwydd cymorth profedigaeth hunanladdiad. Rwy’n hynod o falch o fod yn rhan o dîm NALS ac yn ymroddedig i gefnogi pobl ar draws Cymru sydd wedi cael eu heffeithio gan hunanladdiad, gan sicrhau eu bod yn cael cymorth tosturiol, amserol ac ystyrlon yn ystod rhai o’r adegau mwyaf anodd yn eu bywydau.
Debbie Evans
Gwirfoddolwr y Gwasanaeth Cynghori a Chyswllt Cenedlaethol
Ar ôl bod yn Gynghorydd Cyfreithiol i Ynadon am ryw 25 mlynedd, roedd gennyf lawer o brofiad ym mhob maes o’r system gyfreithiol – cyfraith droseddol, cyfraith draffig, cyfraith deuluol a chyfraith nad yw’n ymwneud â’r Gwasanaeth Erlyn y Goron.
Yna bûm yn ddigon ffodus i weithio fel Cynorthwyydd i’r Crwner, yn gwasanaethu Sir Gaerfyrddin a Sir Benfro, gan gysylltu â’r heddlu, gweithwyr meddygol proffesiynol, ymgymerwyr a’r teuluoedd galarus. Rhoddais dystiolaeth ar ran y Crwner mewn cwestau, ac, yn bwysicaf oll, roeddwn yn gallu ymdrin â theuluoedd drwy gydol y broses; hon oedd y swydd fwyaf gwerth chweil.
Gan fod yn gyfreithiwr cymwysedig, es ymlaen wedi hynny i bractis preifat yn ymdrin â phob math o achosion cyfreithiol cyffredinol. Yn ystod y cyfnod hwn y penderfynais adael y system gyfreithiol a rhoi cynnig ar bethau gwahanol.
Cwblheais lawer o ddiplomâu, gan gynnwys un mewn Cynllunio Priodasau a Digwyddiadau, a oedd yn ddwys iawn ond yn fodlonol dros ben. Yna roeddwn yn awyddus i gwblhau’r diplomâu mewn Iechyd Meddwl, CBT, Dibyniaeth ar Gyffuriau ac Alcohol a llawer o ddiplomâu eraill – pob un ohonynt wedi dod yn hynod ddefnyddiol yn ystod fy ngyrfaoedd.
Cysylltais â Sefydliad Jac Lewis ychydig fisoedd yn ôl gan fy mod eisiau rhoi rhywbeth yn ôl i’r Gymdeithas. Rwyf wedi gweld galar drosof fy hun yn dilyn hunanladdiad a theimlais yr oeddwn wir eisiau helpu mewn rhyw fodd. Rwyf nawr yn gwirfoddoli gyda’r Gwasanaeth Cynghori a Chyswllt Cenedlaethol ac rwy’n hynod o ddiolchgar am allu cyfrannu at achos sydd mor werth chweil. Mae’r swydd hon mor werth chweil, ac mae’n fraint bod yn rhan o’r tîm hwn.
Er mwyn mwynhau bywyd, dwi’n peintio, yn tynnu lluniau – rhywbeth roeddwn i’n ei wneud cyn fy Ngradd Gyfraith. Dwi’n mynychu digwyddiadau celf amrywiol ac yn peintio comisiynau fel a phryd y gofynnir i mi.
Rwy’n mwynhau cerdded, darllen a threulio amser gyda fy nheulu a grŵp bach clòs o ffrindiau.
Sut Rydyn Ni Wedi Helpu
900
800
4,500
Adborth
Cysylltwch â ni am help
Mae’r Gwasanaeth cyswllt ymgynghorol cenedlaethol yn wasanaeth cymorth emosiynol ac ymarferol, cyfrinachol a rhad ac am ddim i unrhyw un yng Nghymru a effeithiwyd gan hunanladdiad.
Cysylltwch â Ni
